W sytuacji, gdy osoba fizyczna ma długi lub ogłasza upadłość konsumencką, może dojść do zajęcia wynagrodzenia, emerytury, a także świadczeń alimentacyjnych. Zajęć tych dokonują zazwyczaj komornik sądowy lub syndyk masy upadłości – w zależności od trybu postępowania. W artykule wyjaśniamy, ile może zająć komornik i syndyk, jakie są różnice w działaniu obu organów oraz jakie prawa przysługują dłużnikowi.
W przypadku egzekucji komorniczej zajęcie wynagrodzenia odbywa się na podstawie przepisów Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego. Komornik może zająć:
do 50% wynagrodzenia netto – w przypadku zwykłych długów cywilnych (np. pożyczki, kredyty),
do 60% wynagrodzenia – jeśli chodzi o długi alimentacyjne.
Zajęciu nie podlega kwota wolna od potrąceń, która w 2025 r. wynosi najniższe krajowe wynagrodzenie netto – dla pełnego etatu. W przypadku umów cywilnoprawnych (np. umowa zlecenie), ochrona ta może nie obowiązywać.
Fraza kluczowa 1: ile komornik może zająć z wynagrodzenia netto 2025
Komornik ma również prawo do zajęcia części emerytury lub renty. W 2025 roku obowiązuje kwota wolna od potrąceń wynosząca:
75% najniższej emerytury brutto – dla długów cywilnych,
60% – w przypadku długów alimentacyjnych.
W praktyce oznacza to, że emerytura może zostać zajęta maksymalnie do połowy lub nieco więcej, w zależności od rodzaju długu.
Fraza kluczowa 2: czy komornik może zająć całą emeryturę w 2025 roku
Świadczenia alimentacyjne są wolne od zajęcia komorniczego – zarówno te otrzymywane przez dziecko, jak i wypłacane z Funduszu Alimentacyjnego. Ochrona ta ma charakter absolutny, ponieważ alimenty mają na celu zapewnienie utrzymania osobom uprawnionym.
Wyjątek stanowi sytuacja, w której alimenty są przeliczane w ramach rozliczeń wewnętrznych, np. w ZUS – wtedy mogą podlegać potrąceniom w inny sposób.
Fraza kluczowa 3: czy komornik może zająć alimenty na dziecko
W postępowaniu upadłościowym zajęcia dokonuje nie komornik, lecz syndyk, który działa w imieniu masy upadłości. Zajęcie wynagrodzenia lub emerytury przez syndyka odbywa się na innych zasadach niż komornicze:
zajęcie wynagrodzenia trwa przez cały okres trwania postępowania.
alimenty są chronione – nie wchodzą do masy upadłości.
Fraza kluczowa 4: ile syndyk może zająć z pensji w upadłości konsumenckiej
Dłużnik ma prawo:
wystąpić o ograniczenie egzekucji (np. do komornika lub sądu),
w przypadku upadłości – złożyć wniosek o ustalenie wyższych kosztów utrzymania,
wskazać komornikowi rachunek wyłączony z zajęcia (rachunek socjalny),
korzystać z ochrony świadczeń alimentacyjnych i rodzinnych.
W przypadku bezpodstawnego zajęcia alimentów lub nadmiernego potrącenia – możliwe jest złożenie skargi na czynność komornika lub wniosku do sędziego-komisarza (w upadłości).
Fraza kluczowa 5: jak chronić wynagrodzenie przed zajęciem komorniczym
Zarówno komornik, jak i syndyk mogą zająć wynagrodzenie czy emeryturę, jednak działają na różnych zasadach. Najszersze uprawnienia ma syndyk, który – w odróżnieniu od komornika – może zajmować większą część dochodu, ale z uwzględnieniem sytuacji życiowej dłużnika. Alimenty, jako świadczenia szczególnie chronione, nie podlegają zajęciu przez żadną z tych instytucji.
Warto znać swoje prawa i reagować, gdy zajęcie nastąpi z naruszeniem przepisów.